Hasta Rehberi
Gebelikle ilgili sık karıştırılan kavramlar
Muayenehanede hastalarıma anlattığım temel kavramları yazıya döktüm. Bu rehberleri muayene öncesi okumak hem birlikte geçireceğimiz zamanı verimli kullanmamızı sağlar, hem süreci daha rahat hisseder hâle getirir.
"Sağlıklı bebek" ne demek?
5 dkAileler bana sıkça 'bebeğim sağlıklı mı?' diye sorar. 'Sağlıklı bebek' tek bir şey değil; 5 farklı boyutu vardır. Her boyutu anne karnında ne kadar öğrenebiliriz?
Oku →
Tarama testi mi, tanı testi mi?
6 dkHangi test ne işe yarar? Hava durumu analojisi ile anlatıyorum: komşunuza sormak, meteoroloji ofisi, uydulu meteoroloji ve pencereden bakmak — her birinin doğruluk gücü farklıdır.
Oku →
İkiz gebelik türleri
7 dkBütün ikiz gebelikler aynı değildir. Dizigotik (kardeş ikiz) ve monozigotik (eş ikiz) farklıdır; monozigotik ikizlerde bölünme zamanına göre 4 farklı alt tip vardır ve her birinin riski farklıdır.
Oku →
Bebeğin büyümesi ve gebelik haftalama
6 dk'Bebeğim büyüklük olarak normal mi?' sorusunun cevabı için önce gebelik haftasının doğru bilinmesi gerekir. SAT, CRL, persantil, SGA ve IUGR farkı.
Oku →
Genetik problemler nedir? Tipleri ve farkları
9 dkAnöploidi (Down/Edwards/Patau), büyük yapısal anomaliler, mikrodelesyon sendromları (DiGeorge, Williams), tek gen hastalıkları (talasemi, SMA), imprinting bozuklukları, mozaisizm — kromozom düzeyinden gene kadar genetik problemler büyükten küçüğe.
Oku →
Prenatal genetik testler: hangisi ne için?
8 dkCVS, amniyosentez veya kordosentezden alınan örnek farklı genetik testlere gönderilebilir. Hangi testin neyi gösterdiğini, hangi durumda istendiğini sade bir tabloyla anlatıyorum.
Oku →
Taşıyıcılık testleri ve akraba evliliğinde genetik risk
11 dkTürkiye'de akraba evliliği oranı yüksek; otozomal resesif hastalık riski artar. Beta-talasemi, SMA, kistik fibrozis, orak hücre, frajil X, fenilketonüri için taşıyıcılık testleri. Hedefli test, bölgesel panel ve genişletilmiş panel (ECS) farkı, akraba evliliğinde özel yaklaşım, çift taşıyıcı çıkarsa seçenekler.
Oku →
VUS — klinik önemi belirsiz varyantlar
8 dkGenetik raporlarda en çok karıştırılan ve aileyi en çok zorlayan kategori: "klinik önemi belirsiz varyant". ACMG'nin 5 sınıflı sistemi, VUS sınıflandırmasının zamanla nasıl değiştiği (reclassification), neden tek başına klinik karar için yeterli olmadığı, aileler için pratik yaklaşım.
Oku →
Sık görülen fetal sendromlar
15 dkPrenatal tanıda en sık karşılaşılan 13 sendrom — Down (T21), Klinefelter, Triple X, XYY, Noonan/RASopati, Turner, 22q11.2 (DiGeorge), Edwards (T18), Williams, Patau (T13), Beckwith-Wiedemann, CHARGE, Akondroplazi. Her birinin genetik temeli, sıklığı, klinik bulguları, prenatal saptanma yöntemi ve prognozu.
Oku →
Girişimsel işlemler nasıl yapılır?
12 dkAmniyosentez, CVS, kordosentez ve fetoskopik lazer ablasyon — 4 işlem hasta perspektifinden adım adım: muayenehaneye geldiğinizde ne olur, ne hissedersiniz, ne kadar sürer, sonrası nasıldır. Karşılaştırmalı tablo + her adım için 'ne hissedeceksiniz' notu.
Oku →
NIPT vs Amniyosentez: Hangisi ne zaman?
10 dkEn çok aranan: 'NIPT'te yüksek risk geldi, amnio şart mı?' — 7 senaryoda karar akışı, false positive konusu, hangi durumda doğrudan amnio gerekir, hangi durumda NIPT yeterli. 10 başlıkta karşılaştırma.
Oku →
Detaylı anomali taraması (20. hafta)
11 dk20-22. hafta ikinci düzey ultrason muayenesinde neler değerlendirilir: 9 sistem (baş, beyin, yüz, kalp, karın, omurga, ekstremiteler, plasenta, serviks). Soft markers ne demek, hangisi anlamlı, hangi durumda ek tetkik gerekir.
Oku →
Doppler ultrason rehberi
10 dkUmbilikal arter (UA), orta serebral arter (MCA), duktus venozus (DV) ve uterin arter doppleri — hangisi neyi gösterir, hangi gebelikte hangi doppler istenir. IUGR, preeklampsi, fetal anemi takibinde doppler yorumlama.
Oku →
Preeklampsi öngörüsü ve aspirin
12 dk11-14. hafta öngörüsü (anamnez + MAP + uterin arter + PlGF — FMF algoritması). Kime aspirin 150 mg/gece başlanır, ne zaman bırakılır, ASPRE çalışmasının %62 etkinliği. Geç dönem sFlt-1/PlGF oranı.
Oku →
Servikal yetmezlik ve serklaj
13 dkKim risk altında, ne zaman serklaj. Profilaktik, terapötik ve acil serklaj farkı, McDonald vs Shirodkar vs abdominal teknik. Vajinal progesteron alternatifi, pessary seçeneği. İşlem süreci adım adım.
Oku →
Embriyo redüksiyonu: karar süreci
11 dkYüksek dereceli çoğul gebelikte (üçüz, dördüz ve üzeri) karar süreci, tıbbi gerçek, etik perspektifler, Türkiye'de yasal çerçeve, teknik açıklama. Tarafsız bilgilendirme — yönlendirme değil.
Oku →
Muayeneden önce hazırlık
4 dkMuayene öncesi okumanızı önerdiğim rehberler ve getirmenizi rica ettiğim belgeler. Erken ultrason CRL kaydı, ikiz gebelikte 6–10. hafta görüntüleri, tarama/tanı test sonuçları.
Oku →